Hàn Chi – Chương 133: Anh… có vui không?

Mùa mưa ở Quỳnh Thành luôn khiến lòng người nặng trĩu. Khi nhận được cuộc gọi của mẹ lúc nửa đêm, trong lòng Ứng Hàn Chi chợt chìm xuống. Cô bắt máy: “Mẹ?”

Ở đầu dây bên kia, giọng mẹ cô đã khô khốc, khàn đặc, phải cố gắng lắm mới thốt ra được từng chữ: “Chi Chi… Bà ngoại con… đêm nay vừa… đi rồi.”

Đi rồi.

Người bà vẫn luôn ngồi trên chiếc ghế mây cũ ở quê, dùng giọng địa phương Quỳnh Thành nặng trĩu gọi cô là: “Chi Chi”, đã đi rồi.

Không hề báo trước, nhưng cũng chẳng ngoài dự liệu.

Con người già rồi, sớm muộn cũng sẽ có ngày ấy.

Trên chuyến bay đến Quỳnh Thành, tầng mây dày đặc phủ kín bầu trời. Ứng Hàn Chi ngồi cạnh cửa sổ, nhìn ra khoảng không mờ đục bên ngoài, đầu óc trống rỗng. Úc Sĩ Văn ngồi bên cạnh, nắm lấy tay cô. Anh không nói gì, chỉ hết lần này đến lần khác dùng đầu ngón tay vuốt ve những ngón tay lạnh buốt của cô, lặng lẽ truyền đi sự nâng đỡ.

Khi máy bay hạ cánh, ở Quỳnh Thành đang có mưa lạnh lất phất. Không khí ẩm ướt và rét buốt ập vào mặt. Úc Sĩ Văn đã sắp xếp xe từ trước, hai người lập tức đi thẳng về quê.

Trong sân nhà quen thuộc, rạp tang đã được dựng lên. Dưới mái rạp là khung cảnh người qua kẻ lại đông đúc. Tiếng nhạc trầm buồn hòa cùng tiếng tụng kinh của các vị hòa thượng địa phương, tiếng họ hàng làng xóm chuyện trò và cả tiếng bát đũa va chạm… Bữa cỗ tang đang được chuẩn bị.

Cái chết của người già ở nơi này hiện diện bằng một cách vừa náo nhiệt vừa cụ thể.

Hai mắt của bà Ứng sưng đỏ, bà bước tới ôm lấy con gái. Cha cô ngồi xổm bên góc tường, cúi đầu hút thuốc, tấm lưng còng xuống. Thấy là Úc Sĩ Văn, ông chỉ khẽ gật đầu, giọng nói cũng khàn đặc: “Đến rồi.”

Linh đường được đặt trong gian phòng khách chật hẹp của ngôi nhà cũ. Di ảnh của bà ngoại treo ngay chính giữa, quấn dải vải đen. Đó là tấm ảnh chụp vài năm trước, bà mặc chiếc áo hoa sạch sẽ, tóc chải gọn gàng, nụ cười hiền hậu in hằn những nếp nhăn. Trên bàn thờ bày vài loại hoa quả, bánh ngọt đơn giản, một bát cơm cúng cùng đôi đũa cắm thẳng đứng trên bát cơm. Đèn trường minh trước di ảnh lặng lẽ cháy sáng, ngọn lửa khẽ lay động.

Ứng Hàn Chi bước đến trước linh vị rồi quỳ xuống. Cô nhìn di ảnh của bà ngoại. Gương mặt đã ngắm suốt mấy chục năm nay giờ đây mãi mãi bị đóng khung trong bức ảnh. Cô cúi người dập đầu, trán chạm nền đất phát ra những tiếng trầm đục, một lần, hai lần, ba lần. Mỗi lần cúi lạy đều là một lần nói lời từ biệt với cõi nhân gian. Nước mắt hòa cùng bụi đất trên nền, làm ướt một khoảng nhỏ.

Úc Sĩ Văn đứng phía sau cô một bước, cũng quỳ xuống, cúi người hành lễ. Từng động tác của anh đều chuẩn mực, trang nghiêm và tĩnh lặng, hoàn toàn tuân theo nghi thức viếng tang của con rể địa phương. Sự có mặt của anh cùng lễ nghi thành kính ấy khiến những người họ hàng xa vốn còn dò xét hoặc giữ khoảng cách cũng dần dịu lại.

Hòa thượng mặc pháp y đã bạc màu, vừa gõ mõ vừa dẫn con cháu đi vòng quanh linh cữu, trong miệng tụng những câu kinh chẳng ai hiểu. Trong làn khói hương mờ ảo, những nghi lễ cổ xưa và rườm rà cứ tuần tự diễn ra.

Tắm rửa cho người đã khuất, thay áo thọ, di linh, lập linh vị, báo tang, túc trực bên linh cữu, phúng viếng, nhập quan, đưa tang… mỗi nghi thức đều mang ý nghĩa tượng trưng riêng.

Ứng Hàn Chi lặng lẽ chứng kiến tất cả. Những tập tục mà sau khi tiếp nhận nền giáo dục hiện đại cô từng cho là mê tín, hình thức, giờ phút này lại bộc lộ một sức mạnh mộc mạc mà mãnh liệt. Chúng dùng một trình tự hoàn chỉnh được truyền từ đời này sang đời khác để vạch ra ranh giới của nỗi đau, trao cho người sống những việc cụ thể để làm, khiến cái chết khổng lồ và vô hình trở nên có trình tự, có thể thực hiện từng bước. Dường như chỉ cần tuân theo những quy củ ấy, người đã khuất sẽ ra đi thanh thản hơn, còn người ở lại cũng sẽ tìm được con đường bước ra khỏi đau thương.

Úc Sĩ Văn luôn ở bên cạnh cô. Anh không nói nhiều nhưng mắt tinh, tay nhanh. Đêm thức canh linh cữu, đèn trường minh phải luôn có người trông, hương nến cũng không được để tắt. Anh bảo Ứng Hàn Chi và mẹ Ứng đã kiệt sức vì đau buồn vào gian trong nghỉ ngơi, còn mình ở lại cùng cha Ứng và những người thân đến viếng, ngồi trên chiếc ghế dài trong linh đường, châm thêm dầu cho đèn, thay hương mới, lắng nghe các bậc cao niên trong làng kể lại từng chuyện nhỏ về bà ngoại lúc sinh thời, thỉnh thoảng mới đáp vài câu. Trong màn đêm ẩm lạnh, bóng lưng của anh vẫn thẳng tắp như một dãy núi lặng im nhưng đáng để nương tựa.

Sau tang lễ của bà ngoại, Ứng Hàn Chi lâm bệnh nặng.