Gai Chanh – Chương 50: Đêm say cùng Lận Táp

Hai tuần gần đây, Hứa Nhan tập trung toàn bộ tâm sức để ghi hình quá trình phục dựng phố cổ Mục Thự. Bằng cách kết hợp với các cảnh quay thực địa, cô muốn làm nổi bật sự biến thiên của con phố qua hơn một thế kỷ.

Nhờ có các bản đồ quy hoạch đô thị của hai thời kỳ cận đại và hiện đại còn khá rõ nét hỗ trợ, quá trình ghi hình diễn ra vô cùng suôn sẻ. Tuy nhiên, khi bắt tay vào phục dựng lại các ngõ hẻm cuối thời nhà Thanh, những bản đồ quy hoạch được lưu trữ trong kho lưu trữ lại rách nát, mờ mịt, còn các ghi chép bằng văn bản thì vô cùng khan hiếm.

Ví dụ như xưởng đóng tàu Mục Thự nằm ở góc Đông Tây của Ngõ Nước, ngay nơi giao cắt của các kênh rạch và thông thẳng ra dòng Trường Giang, từng là một xưởng chế tạo thuyền gỗ quan trọng của Nam Thành. Xưởng đóng tàu này có tổng cộng bảy ụ đóng tàu, xếp song song nhau từ Đông sang Tây. Nếu muốn tái hiện hoàn hảo diện mạo năm xưa thì các thông số về khoảng cách giữa các ụ tàu này là yếu tố cực kỳ then chốt.

Cô Mao vì chuyện này mà lật tung mọi tài liệu liên quan, nhưng cũng chỉ tìm được vài dòng miêu tả ít ỏi. Mô hình điêu khắc làm ra hoàn toàn lạc quẻ, chẳng ăn nhập gì với tổng thể của con ngõ này.

Giữa lúc đang bó tay hết cách, ông cụ Mao quyết định lật lại toàn bộ để làm lại từ đầu. Ông tỉ mỉ suy ngược lại từ chiều sâu của con ngõ và độ rộng của mặt đường, rồi lần lượt phục dựng lại từng cửa tiệm xưa cũ như xưởng nấu rượu, quán ăn, tiệm thêu thùa…

Khi ống kính máy quay liên tục kéo gần, đẩy xa và chuyển cảnh, ghi lại không sót một nửa khung hình nào quá trình thất bại rồi làm lại từ đầu ấy, đem đối chiếu với những tàn tích đổ nát ở hiện thực, khán giả dường như được nương theo đôi bàn tay khéo léo của ông cụ để trải nghiệm một chuyến du hành vượt thời gian.

Rõ ràng giây trước vẫn còn đang đắm chìm giữa khu trung tâm thương mại sầm uất của hàng thế kỷ trước, giây tiếp theo đã chuyển cảnh thẳng đến chốn đô thị hiện đại. Sự biến thiên của lịch sử đọng lại qua từng chi tiết nhỏ nhặt được dựng nên từ chocolate, mượn những thứ nhỏ bé để phác họa nên bức tranh toàn cảnh về phong mạo của cả một thời đại.

Cô Mao xem đi xem lại bản dựng nháp tập phim mẫu tới hai lần, kích động vỗ đùi một cái: “Tuyệt vời quá! Tiểu Hứa, ánh sáng này em dùng công nghệ AI để xử lý phải không?”

Tập phim mẫu dài vỏn vẹn mười lăm phút nhưng đã lột tả trọn vẹn sự luân chuyển của một ngày hăm bốn giờ đồng hồ. Hứa Nhan đã cất công thu thập ánh nắng ban mai và tia nắng chiều tà ở nhiều khoảng thời gian khác nhau, rồi tựa như một Đấng tạo hóa, đem chúng rải đều lên bối cảnh con phố cổ của từng thời kỳ.

Giữa màn mưa lất phất giăng giăng, những chiếc thuyền buôn cuối thời nhà Thanh rẽ sóng đón ánh bình minh tiến thẳng ra Trường Giang. Giữa trưa nắng gắt, những thợ thêu đội nắng đi sắm sửa đồ nghề nữ công gia chánh. Khi mặt trời ngả về Tây, phố xá lên đèn, người dân dắt díu nhau trải chiếu trúc ngồi ngay trên con đường lát đá xanh để xem Thế vận hội Olympic. Giữa những tiếng nói cười rôm rả, màn đêm buông xuống, bóng thuyền buôn lướt từ xa đến gần, mang theo khoang thuyền đầy ắp tôm cá hàng hóa trở về.

Cứ như thế, con người ở những mốc thời gian khác nhau, dù cùng chung sống trên một con phố cổ, đã vượt qua rào cản không gian và thời gian để hoàn thành một cuộc đối thoại với lịch sử.

“Em quay thực địa đấy ạ.” Hứa Nhan xưa nay vốn chẳng mặn mà gì với AI, cô bĩu môi chê bai: “Ánh sáng do AI tạo ra quá đỗi hoàn hảo, ngược lại càng khiến người ta có cảm giác lơ lửng, thiếu chân thực. Bản thân phim tài liệu vốn dĩ không có những sự sắp đặt ánh sáng mang tính kịch tính quá cao, do đó lại càng cần đến thứ ánh sáng tự nhiên của tạo hóa. Nó sẽ giúp chúng ta tìm thấy chiều sâu của khung hình từ góc độ nội dung cho đến bố cục, từ đó làm nổi bật lên tính kể chuyện.”

“Đỉnh thật đấy.” Cô Mao giơ ngón tay cái lên, nháy mắt trêu chọc: “Thảo nào Tiểu Chu lại vỗ ngực đảm bảo với ông ngoại chị, luôn miệng khẳng định rằng những sản phẩm do em làm ra tuyệt đối là chuẩn không cần chỉnh.”

Cơ thể Hứa Nhan bất giác nghiêng về phía anh chàng ngồi bên cạnh, cô bán tín bán nghi: “Em không tin đâu.”

“Không tin cái gì cơ?”

Chu Tự Dương liếc thấy dáng ngồi lộn xộn không yên của cô, bất giác vươn tay ra giữ chặt lấy cái chân ghế đẩu đang kiễng lên. Quán ăn lâu đời này tuy món nào cũng bày trí đẹp mắt và ngon miệng, nhưng ngặt nỗi sàn nhà lại lồi lõm ổ gà, sơ sẩy một chút là ngã dập mông như chơi. Hồi bé, cô cứ hay nhăn nhở cười đùa rồi đung đưa kiễng ghế, kết cục là ngã một cú nện mông đau điếng người.

Hứa Nhan thấy mình như đang bị anh vòng tay ôm trọn vào lòng, cô ngoảnh mặt sang, nhăn mũi với anh ra chiều chất vấn: Anh làm gì đấy?

Đáy mắt Chu Tự Dương đong đầy ý cười. Anh ấn nhẹ lên lưng ghế thay cho lời nhắc nhở: Kẻo ngã bây giờ. Hứa Nhan khẽ trừng đôi mắt to tròn, hất cằm lên vẻ không phục: Anh khinh thường ai đấy? Em đâu phải trẻ lên ba.

Ánh mắt chạm nhau, hai người cứ như đang chơi trò đánh đố mà hoàn thành một cuộc giao tiếp không lời. Hứa Nhan liếc nhìn đĩa thịt Đông Pha bóng nhẫy mỡ màng đặt ngay trước mặt ông cụ Mao, rồi đành gắp lấy gắp để đĩa nộm khoai tây thái sợi đặt gần mình nhất. Chu Tự Dương biết thừa tính cô hễ cứ ở những buổi tiệc tùng xã giao là lại giữ kẽ chẳng dám ăn uống thoải mái, anh bèn đứng dậy kính rượu ông cụ, rồi mượn cớ đó tiện tay dùng đũa chung gắp một miếng thịt bỏ vào chiếc bát trống đặt ngay sát tay cô.

Hứa Nhan lén lút cong khóe môi, xắn đứt phần thịt đang tứa mỡ xèo xèo, chẳng hề do dự mà gạt phăng đi phần mỡ béo ngậy. Người kia liếc xéo cô một cái, cạn lời nhíu chặt mày: “Thịt Đông Pha phải ăn cả nạc lẫn mỡ xen kẽ mới ngon, em nếm thử xem.”

“Anh bớt quản đi.”

“Tinh hoa bị em vứt sạch cả rồi.”

“Em thích thế đấy.”

Ngoài miệng thì anh càu nhàu trách móc như vậy, nhưng ngay sau đó lại gắp thêm một miếng nữa. Lần này anh đã tự giác lạng bỏ phần thịt mỡ từ trước, chỉ chừa lại phần thịt nạc khô khốc đem cho cô.